 |
|
|
บทความพิเศษ อาการแพ้จากการหายใจ( Ihalant Allergies)
ภูมิแพ้จากการสูดดม (Atopy) หรือ ไข้ละอองฟาง
แพ้อากาศเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยๆ ในคน สุนัข และ แมว ที่พบว่าแพ้มากได้แก่ ละอองเกสรดอกไม้ เศษของผิวหนังเช่น รังแค หญ้า ต้นไม้บางประเภท และฝุ่นละอองต่าง ๆ ที่ลอยมากับอากาศ
ส่วนมากในคนมักแสดงอาการออกที่ทางเดินหายใจ แต่สุนัขและแมวมักแสดงอาการที่ผิวหนัง เช่นเดียวกับอาการแพ้อาหาร และแพ้แมลงสัตว์กัดต่อย เราจึงต้องดูว่าผิวหนังที่เกิดวิการส่วนใดน่าจะมาจากการแพ้อากาศ
อาการของการแพ้อากาศที่แสดงออกที่ผิวหนัง
- การแพ้อากาศมักเป็นไปตามฤดูกาล ถ้าปล่อยปละละเลยอาการคันก็จะมากขึ้นๆ จนกระทั่งคันทั้งปี
- อาการคันตามฤดูกาลมักเกิดเมื่อสัตว์อายุน้อย ประมาณ 1-3 ปี ส่วนการแพ้น้ำลายหมัดมัดเกิดเมื่ออายุ 3-5 ปี
- คันเนื่องจากการแพ้อากาศจะตอบสนองดีกับยาประเภทสเตียรอยด์
- ถ้าตัดชิ้นเนื้อบริเวณวิการมาตรวจจะมีลักษณะเฉพาะ
- โรคผิวหนังประเภทนี้มักเป็นบริเวณที่เฉพาะตามรูป
ส่วนในแมวลักษณะวิการของอาการแพ้มักเป็นที่บริเวณใบหน้า หรือมีอาการขนร่วงเป็นหย่อม ๆ พร้อมรอยนูนแดงที่ผิวหนังตามตัว
ถ้าพบว่าแพ้อากาศจะต้องทำอย่างไรต่อไป
การใช้ยาประเภท สเตียรอยด์
เป็นยาที่มักได้รับเป็นตัวแรกในกรณีที่สงสัยว่าเกิดอาการแพ้ การให้ในระยะแรกอาจจะต้องให้ในขนาดที่สูงและค่อยๆ ลดขนาดยาลงเป็นขั้นเป็นตอนโดยสัตวแพทย์จะเป็นผู้ควบคุมปริมาณยาที่เหมาะสม จนเหลือแค่ขนาดที่ควบคุมอาการเท่านั้น ส่วนมากมักจะให้วันเว้นวัน ส่วนในแมวที่กินยายากก็อาจจะต้องใช้ยาฉีดประเภทที่ออกฤทธิ์นาน
ปัญหาที่เกิดตามมาจากการใช้ สเตียรอยด์ จะพบได้บ่อยมาก และอาการข้างเคียงที่แสดงออกให้เห็น เช่น
- หิวน้ำมากกว่าปกติ
- กินอาหารมากกว่าปกติ
- ปัสสาวะหยดเรี่ยราด
- กล้ามเนื้ออ่อนแรงเนื่องจากถูกทำลาย
- ภูมิต้านทานต่ำลงกว่าปกติ
- แท้งถ้าตั้งครรภ์
- ตับอ่อนอักเสบ
- เหนื่อยหอบง่าย และขี้เกียจ
ถ้าสัตว์เลี้ยงของคุณมีอาการอย่างที่กล่าวมาคงต้องเปลี่ยนวิธีการรักษา
กรณีที่สัตว์เลี้ยงของคุณต้องใช้ สเตียรอยด์ ชนิดฉีด มากกว่า 2 ครั้งต่อปี หรือต้องกินยาวันเว้นวันนานกว่า 4 เดือน /ปี น่าจะคำนึงถึงสิ่งต่อไปนี้ คือ
- การรักษาด้วยวิธีอื่น
- การวินิจฉัยโรคอื่น ๆ ซึ่งอาจจะมีวิธีการรักษาเฉพาะอื่น ๆ
- ส่งไปให้ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะโรค
- ใช้ สเตียรอยด์ ต่อแต่ต้องได้รับการตรวจเลือดอย่างน้อย 2-3 ครั้งต่อปี
แมวมักไม่มีผลกระทบจากการใช้ สเตียรอยด์ เนื่องจากสามารถทนต่อ สเตียรอยด์ ได้มากกว่า
สุนัข และแมวมักใช้ สเตียรอยด์ ฉีดประมาณ 3 เดือนต่อครั้ง แต่เมื่อไรที่ต้องใช้ยาเดือนเว้นเดือนก็น่าจะลองหาวิธีใหม่
การใช้ยาอื่นแทนสเตียรอยด์
มียามากมายที่สามารถใช้แทน สเตียรอยด์ ได้ แต่ไม่มีตัวใดเลยที่ได้ผลดีเท่า
ยาแก้แพ้ Antihistamine มีอันตรายน้อยกว่า สเตียรอยด์ แต่สุนัขที่ตอบสนองต่อยา มีเพียง 10-20% เท่านั้น และประมาณ 30% ที่ให้ยากลุ่มนี้ร่วมกับ สเตียรอยด์ มักสามารถลดขนาดยาประเภท สเตียรอยด์ ลงได้ แต่ในแมวมักไม่ได้ผล
กรดไขมันประเภทไม่อิ่มตัว Fatty Acid Supplement กรดไขมันปะเภทนี้เชื่อว่าสามารถยับยั้งสารเคมีที่ก่อให้เกิดอาการอักเสบที่ผิวหนังได้ มักให้ร่วมกับยาแก้แพ้
ยาทา ยาที่ใช้ราด อาบ หรือแช่ตัวสุนัข สบู่หรือแชมพูแก้คัน หรือยาทาในรูปครีม สามารถช่วยลดอาการคันได้
การให้สารที่ก่ออาการแพ้เพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิต้านทาน (Hyposensitization)
ในคนมักใช้วิธีฉีดสารที่ก่อให้เกิดอาการแพ้ขนาดต่ำ ๆ ให้ ซึ่งสามารถใช้ในสัตว์ได้เช่นกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าจะหายขาด
- การกระตุ้นให้สร้างภูมิต้านทานต้องใช้เวลาในการฉีดต่อเนื่อง 6-12 เดือน
- 25% ของสัตว์ที่แพ้อากาศไม่ตอบสนองต่อการฉีดยาแบบนี้ โดยเฉพาะในรายที่แพ้สารหลายอย่าง
- 25% ของสัตว์ที่แพ้อากาศ ยังต้องการ สเตียรอยด์ บางครั้งบางคราว
- ท่านเจ้าของอาจจะต้องฉีดยากระตุ้นเอง
จะทดสอบสัตว์เลี้ยงเมื่อไร
การทดสอบสัตว์ต้องกระทำตอนที่สัตว์ไม่มีอาการคันตามฤดูกาล เพราะการตอบสนองที่ผิวหนังจะได้ไม่มีมากเนื่องจากอาการอักเสบ การทดสอบทำโดยการฉีดสารที่สงสัยว่าก่อให้เกิดอาการแพ้ปริมาณเล็กน้อยเข้า
ผิวหนัง แล้วเปรียบเทียบอาการอักเสบว่ามีมากหรือน้อยโดยเทียบกับน้ำเกลือ ซึ่งเป็นสารที่ไม่ก่อให้เกิดอาการแพ้ เมื่อได้ผลการทดสอบแล้วก็ต้องทำการรักษาตามแผนการรักษาข้างล่าง เพื่อดูว่าสัตว์ตอบสนองอย่างไรหรือไม่อย่างไร
- Depomedrol ฉีดระยะเวลา 8 สัปดาห์
- Vetalog ฉีดระยะเวลา 6 สัปดาห์
- ยาแก้แพ้ฉีด 1 สัปดาห์
- ยาทาแก้แพ้ เช่น Panalog ทา 1 สัปดาห์
- กินสเตียรอยด์ เช่น เพรดนิโซโลน ระยะเวลา 4 สัปดาห์
ในแมวการรักษาต้องตรงตามตาราง และต้องให้สัตวแพทย์เฉพาะทางวินิจฉัยอีกครั้ง
แผนการรักษาข้างบนเอามาจากต่างประเทศ แผนการรักษาอาจจะแตกต่างกันตามแต่สัตว
แพทย์เฉพาะทางแต่ละท่าน วิธีการนี้เหมาะสำหรับการวินิจฉัยการแพ้อาหารซึ่งต้องจำกัดอาหารก่อนการทดสอบ และให้ผลการตอบสนองต่อการแพ้อาหารมากกว่าการแพ้อากาศ และการรักษามักทำโดยการหลีกเลี่ยงอาหารที่แพ้ มากกว่าการฉีดสารกระตุ้นให้ก่ออาการแพ้อย่างในรายที่แพ้อากาศ
การทดสอบการแพ้มักต้องทำโดยสัตว์แพทย์เฉพาะทาง
การทดสอบเลือดได้ผลดีหรือไม่
นอกจากการทดสอบที่ผิวหนังแล้ว ยังมีการทดสอบหาสารที่ก่อให้เกิดอาการแพ้โดยการตรวจเลือด โดยการตรวจหาภูมิต้านทานในเลือด ซึ่งสามารถทำได้โดยสัตวแพทย์ทั่วไป ไม่ต้องใช้สัตวแพทย์เฉพาะทาง การตรวจเลือดไม่ต้องหยุดยา (ในรายที่สัตว์มีการตรวจอาการแพ้ที่ผิวหนังมาแล้ว การตรวจแบบนี้ได้ผลไม่ดี) การตรวจเลือดยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่มาก เนื่องจากผลการตรวจที่ได้มักไม่สัมพันธ์กับผลที่ทดสอบได้ทางผิวหนัง จึงไม่น่าจะไม่เหมาะกับการตรวจหาสารแพ้ที่เกิดจากการหายใจ แต่อาจจะเหมาะในกรณีที่ผลการตรวจที่ผิวหนังเป็นลบ และรักษาทางยาไม่ได้ผล หรือไม่สามารถตรวจสอบผิวหนังได้ด้วยเหตุผลอื่น ๆ
( สนับสนุนข้อมูลโดย โรงพยาบาลสัตว์ เอ็น.พี. )
|
|
| DogRunner Lastest Headlines |
|
|
|
|
